ఆర్థిక సంస్కరణలు – న్యాయపరమైన వివాదాలు

ఆర్థికాభివృద్ధిని పరుగులు పెట్టించేందుకు భారత విధాన నిర్ణేతలు మొదలుపెట్టిన సంస్కరణలు అనేక ఆటపోట్ల మధ్య ముందుకుసాగుతున్నాయి. సామాజికసమస్యలతో పాటు చట్టపరమైన సమస్యల కారణంగా అనుకున్నంతవేగంగా సాగటంలేదు. ఆర్థికసంస్కరణలపై పలు న్యాయపరమైన వివాదాలగురించి నిపుణ పాఠకులకు ప్రత్యేకం..

-మానవుడు సంఘజీవి, రాజకీయ జీవి అంతకుమించి ఆర్థిక జీవి కూడా. మానవుడి ఆర్థిక కార్యకలాపమే నాగరికతకు మూల్యాంకనం. అన్ని జీవుల్లాగా ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టి పెరిగిన మానవుడు ఏ జీవికి లభించని హేతుబద్ధత అందిపుచ్చుకొని, ప్రకృతి నుంచి విడిపోయి తన ప్రత్యేకతను, ఉనికిని చాటుకోవడానికి ముమ్మర ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టాడు.

మనిషి వర్సెస్ ప్రకృతి ఘర్షణ అని వార్యమైంది. ఈ ఘర్షణలో మనిషి తన మూలాలను, జన్మ రహస్యాలను మర్చిపోయి మోతాదుకు మించి ప్రకృతిపై తన శక్తియుక్తుల్ని ప్రదర్శించి అనేక తప్పులు చేశాడు. ఇంకా చేస్తూనే ఉన్నాడు.
-తాను సృష్టించుకున్న కృత్రిమ వ్యవస్థ కోసం, సుస్థిరమైన ప్రకృతిని పణంగా పెట్టాడు.
-ప్రకృతిని ఓడించిన మానవుడు డబ్బు చేతుల్లో ఓడిపోయి మట్టి కరిచాడు.
-సరిగ్గా అదే సమయంలో అర్థశాస్త్ర పితామహుడు ఆడంస్మిత్ తెరమీదకొచ్చాడు. వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్ అనే గ్రంథాన్ని ప్రచురించాడు.

-అసలు కథంతా ఇక్కడే మొదలైంది. ఆడంస్మిత్ పెట్టుబడిదారీ విధానాన్ని, మార్కెట్ శక్తులను సృష్టించి వదిలేశాడు. అవి మానవున్ని ముడిసరుకును చేసి పడేశాయి.
-కారల్‌మార్క్స్ అనే మరో మేధావి కమ్యూనిజం/సౌమ్యవాదాన్ని సృష్టించి ప్రపంచం మీదికి వదలడంతో మెదట మనిషికి ప్రకృతికి మధ్య మొదలైన ఘర్షణ, అది మనిషికి డబ్బుకు మధ్య ఘర్షణగా రూపాంతరం చెంది చివరికి పెట్టుబడిదారీ, సామ్యవాద సిద్ధాంతాలు వైరుధ్యంగా పరిణామం చెంది భూగోళాన్ని రెండుగా చీల్చిపారేసింది.
-విచిత్రమేమిటంటే అభివృద్ధి/వృద్ధి కోసం జరిగిన ఈ పోరాటంతో రెండు వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్నాయి.

-ఒకవైపు ప్రభుత్వ జోక్యమే అక్కర్లేదన్న పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ, ఆర్థిక మాంద్యం దెబ్బకు గిలగిలా కొట్టుకుంది.
-మరోవైపు, పెట్టుబడిదారి వ్యవస్థలు సృష్టించిన గతిశీలక పురోభివృద్ధి వేగం ముందు సామ్యవాద వ్యవస్థలు పతనం అంచుకు చేరుకున్నాయి.
-కమ్యూనిస్టు రష్యా అధ్యక్షుడైన గోర్బచెవ్ సైతం పెరిస్ర్తోయికా, గ్లాస్‌నోస్త్ అంటూ సంస్కరణల బాట పట్టక తప్పలేదు.
-సరిగ్గా ఇదే సమయంలో భారతదేశ మిశ్రమ ఆర్థిక ప్రగతి రథ చక్రాలు ఆగిపోయాయి.
-సామ్యవాద తరహా అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్యం పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థల ఆర్థిక సంస్కరణలను/ఎల్‌పీజీ మోడల్ అనుకరించాల్సి వచ్చింది.
-రాజకీయ, ఆర్థిక సంక్షోభాల మూలంగా ద్రవ్యోల్బణం, ద్రవ్యలోటు, రుణభారం, చెల్లింపు శేషం మన ఆర్థిక వ్యవస్థను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేశాయి.
-ప్రణాళికబద్ధ అభివృద్ధి పేరుతో ప్రభుత్వ ఆధిపత్యాన్ని చాటిచెబుతూ వస్తున్న భారతదేశపు ఇనుపతెరను పడగొట్టి, దాని స్థానంలో సంస్కరణల పేరుతో వ్యవస్థకు అద్దాల తెర బిగించక తప్పలేదు.
-సరళీకరణ, ప్రైవేటీకరణ, ప్రపంచీకరణ సంస్కరణలను ఒకేసారి కలిపి, వ్యవస్థపై కుమ్మరించారు.
-70 శాతం ప్రజలు ఆధారపడిన గ్రామాలు, వ్యవసాయ రంగాన్ని గాలికొదిలి పట్టణాలు, పారిశ్రామిక రంగాల కేంద్రంగా సంస్కరణ ప్రస్థానం మొదలైంది.
-కొరియా, జపాన్ లాంటి చిన్న చిన్న దేశాలు వీటిని అమలుచేసి విజయవంతమయ్యాయి. మరి అవి దీర్ఘకాలంలో మనకు పనికోస్తాయా పల్లెకు, పట్నానికి తేడా లేకుండా చేస్తాయా? అనేది కాలం నుంచి రాబట్టాల్సిన సమాధానం.

మాతృత్వ సంస్కరణలు
-సంస్కరణలు మనకు కొత్తకాదు. 1948, 1956 పారిశ్రామిక రంగ తీర్మానాలు బ్యాంకుల జాతీయీకరణ, భూసంస్కరణలు, ప్రణాళికా సంఘం, రాజాభరణాల రద్దు మొదలైన ఎన్నో సంస్కరణలు చేపట్టి ఆదిమ సమాజాన్ని ఆధునిక సమాజంగా తీర్చిదిద్దాయి ప్రభుత్వాలు.
-ఈ సంస్కరణలు మార్కెట్ శక్తులను పెంచి పోషించడానికి కాదు. వాటిని అదుపు చేయడానికి అందుకోసం రాజ్యాంగాన్ని సైతం లెక్క చేయలేదు మన పాలకులు.
-ప్రస్తుతం మన కొనసాగిస్తున్న సంస్కరణలు, వాటి నేపథ్యం అర్థం కావడానికి మన ప్రభుత్వాలు పాలకులు ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులు అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నం చేద్దాం.

జమీందారీ విధానం రద్దు
-ఆదేశిక సూత్రాలు, ఆర్టికల్స్ 38,39 ప్రకారం సంపద కేంద్రీకృతం కారాదు. ప్రజలందరికీ ఆర్థిక, సామాజిక న్యాయం.
-అప్పట్లో భూమి కొద్దిమంది భూస్వాములు, దళారులు, జమీందార్లు, జాగీర్దార్ల చేతుల్లో ఉండేది.
-బెంగాల్, బీహార్‌లు జమీందార్ల చట్టాలు రద్దుచేస్తూ కోర్టును ఆశ్రయించగా, 19(ఎఫ్), 31 ఆర్టికల్స్‌కు ఆ చట్టాలు విరుద్ధమంటూ అక్కడి హైకోర్టు కొట్టివేశాయి.

చంపకం దొరై రాజన్
-పార్లమెంటు అస్థిత్వాన్ని ప్రశ్నించిన మరో కేసు.
-ఆర్టికల్ 46 ప్రకారం రిజర్వేషన్లు ప్రకటన
-మద్రాస్ మెడికల్ విద్యార్థి అధిక మార్కులు పొంది రిజర్వేషన్ల వల్ల సీటు కోల్పోయానని సుప్రీంకోర్టులో కేసు.
-రిజర్వేషన్లు కొట్టివేయుట, ప్రభుత్వాలు కంగుతిన్నాయి.
-పార్లమెంటు మొదటిసారి రాజ్యాంగ సవరణ 31కు (ఎ) (బి)-15కు (ఎ) చేర్చారు.
-జమీందారీ రద్దు చట్టాలు ఆస్తిహక్కుకు వ్యతిరేకం కాదు. రిజర్వేషన్లకు చట్టబద్ధత.

బేలా బెనర్జీ
-ప్రజా శ్రేయస్సు దృష్ట్యా ఆస్తులు స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు నష్టపరిహారం ఎలా చెల్లించాలి అనేది కేసు సారాంశం.
-బెంగాల్ ప్రభుత్వం, బెలాబెనర్జీ ఆస్తి స్వాధీనం, ప్రభుత్వం నష్టపరిహారం చెల్లింపు,
-సరిపోలేదని కోర్టుకు వెళ్లడం. ప్రభుత్వానికి నచ్చిన పరిహారం కాక మార్కెట్ శక్తులు నిర్ణయించిన పరిహారం చెల్లించాలని తీర్పు. ప్రభుత్వం వర్సెస్ మార్కెట్
-సువిశాల దేశంలో, భవిష్యత్‌లో విస్తరించబోయే ప్రాజెక్టులకు ఏ ప్రాంతపు మార్కెట్ రేటును ప్రాతిపదికంగా తీసుకోవాలి? అనేది అందరిని భయపెట్టింది.
-4వ రాజ్యాంగ సవరణ ఫలితంగ మార్కెట్ శక్తులు కాక పార్లమెంట్ నిర్ణయించింది.

భూసంస్కరణల చట్టాలు
-భూమి ఉమ్మడి జాబితా
-కేంద్రం, భూసంస్కరణల చట్టాలు ముందే చేసింది. దాన్ని అనుకరిస్తూ కేరళ, బెంగాల్, బీహార్‌లు ప్రత్యేక చట్టాలు.
-న్యాయ సమీక్ష విధానంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర చట్టాల సమీక్ష స్పష్టంగా లేదని, కేంద్ర చట్టాలను కొనసాగిస్తూ సుప్రీంకోర్టు రాష్ట్ర చట్టాలను కొట్టివేసింది.
-17వ రాజ్యాంగ సవరణ న్యాయ సమీక్షకు పునర్నిర్వచనం
-భూసంస్కరణ చట్టాలను సమీక్షకు వీలుకాని 9వ షెడ్యుల్‌లో పడేశారు.
-అయినా ప్రభుత్వానికి ఎదురుదెబ్బలు కొనసాగుతూ వచ్చాయి.

గోలక్‌నాథ్
-దేశంలో పెను సంచలనం సృష్టించిన తీర్పు
-సాధారణ చట్టాలను న్యాయ సమీక్షకు గురిచేసినట్టు, రాజ్యాంగాన్ని సవరిస్తూ చేసిన సవరణ చట్టాలను న్యాయ సమీక్షకు గురిచేయవచ్చునా?
-రాజ్యాంగ నిర్మాతలకే రాని ప్రశ్న ఈ కేసులో ఉద్భవించింది.

24వ సవరణ
-పార్లమెంట్ సార్వభౌమాధికారి
-ప్రాథమిక హక్కులతో పాటు దేన్నయినా సవరించవచ్చు.

25వ సవరణ
-ఆదేశిక సూత్రాలకు చట్టబద్ధత ప్రాథమిక హక్కుల స్థాయి పడగొట్టబడింది. భూసేకరణ, నష్టపరిహారంపై న్యాయస్థానాల్లో సవాలు చేయడానికి వీలులేదు.

26వ సవరణ
-రాజాభరణాల రద్దు చట్టానికి రాజ్యాంగ బద్ధత

కేశవానంద భారతి
-పై 3 సవరణలపై కేరళకు చెందిన మతాధికారి సుప్రీంలో కేసు. కాంప్రమైజ్ తీర్పు
సారాంశం
1. పార్లమెంట్ సార్వభౌమాధికారి. ఓకే, నోడౌట్
2. ఏ భాగాన్నయినా మార్చొద్దు. కానీ మౌలిక స్వరూపం మార్చొద్దు.
ఉదా: స్త్రీ=స్త్రీ లింగం, పురుషుడు=పు లింగం. అటుదిటు, ఇటుదటు చేయరాదు.
3. 25వ సవరణ చెల్లదు. 24, 25 చెల్లుతాయి.
4. మౌలిక స్వరూపం అనే పదంతో నియంతృత్వానికి చెక్‌మేట్

స్వదేశీ సంస్కరణలు-రాజ్యాంగ సర్దుబాట్లు
-రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ప్రాథమిక హక్కులను అమెరికా నుంచి ఆదేశిక సూత్రాలు ఐరిష్ రాజ్యాంగం నుంచి సంగ్రహించారు.
-హక్కులు, స్వేచ్ఛ, వ్యక్తి, పెట్టుబడిదారీ, ఆదేశిక సూత్రాలు, శ్రేయోరాజ్యం, ప్రభుత్వం.
-స్వేచ్ఛ వర్సెస్ కట్టుబాట్లు, వ్యక్తి వర్సెస్ వ్యవస్థ సిద్ధాంతిక వైరుద్ధ్యం.
-ఏ చిన్న సంస్కరణ చేపట్టినా విత్తు ముందా, చెట్టుముందా? వ్యక్తిగొప్పా, వ్యవస్థ గొప్పదా? అనే యక్షప్రశ్న ఉదయించి మొదటి హక్కులకు, సూత్రాలకు మధ్య ఘర్షణ కాస్త అయి ప్రభుత్వం, న్యాయవ్యవస్థల మధ్య సంఘర్షణగా రూపాంతరం చెంది, ప్రధాన మంత్రులకు సైతం ముచ్చెమటలు పోయించింది.